90 przeszczepień rocznie
Pierwsze przeszczepienie nerki w Polsce było ogromnym wyzwaniem. Od tamtej pory wykonano w naszym kraju ponad 31 tysięcy takich operacji, z czego znaczną część przeprowadzono w Klinice Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej UCK WUM.
Przeczytaj także: Świetny początek roku w Krakowie.
Na stronie uczelni opublikowano rozmowę z kierownikiem tej kliniki, prof. Zbigniewem Gałązką. Placówka kontynuuje dorobek I Katedry i Kliniki Chirurgicznej Akademii Medycznej, której kierownikiem był prof. Jan Nielubowicz. To tam wykonano pierwsze w Polsce udane przeszczepienie nerki.
– 26 stycznia 1966 roku dokonano milowego kroku w rozwijającej się wtedy dziedzinie transplantologii. W Polsce nikt wcześniej nie przeszczepił żadnego narządu. Zabieg przeprowadził zespół dwóch wybitnych profesorów: Jana Nielubowicza – chirurga i wizjonera polskiej medycyny, oraz Tadeusza Orłowskiego – internisty i nefrologa. Operowano 18-letnią uczennicę szkoły pielęgniarskiej. Przeszczep się powiódł, a nerka podjęła pracę jeszcze na stole operacyjnym. Warto dodać, że w tamtym czasie na całym świecie wykonano nie więcej niż 400 takich zabiegów, co oznacza, że byliśmy bardzo blisko światowej czołówki – mówi prof. Gałązka.
Biorczynią była Danuta Milewska, która straciła obie nerki w wyniku ciężkiej infekcji. Przy życiu podtrzymywały ją prymitywne wówczas dializy. Z przeszczepioną nerką przeżyła pół roku. Zmarła z powodu powikłań związanych z leczeniem immunosupresyjnym – ciężkiego zapalenia trzustki.
Co dziesiąta transplantacja nerki w Polsce
Obecnie w warszawskiej klinice wykonuje się około 90 przeszczepień nerek rocznie. – Był czas, kiedy przeprowadzano ich nawet 180 w ciągu roku. Jeśli spojrzymy na proporcje, to z ponad 31 tysięcy transplantacji nerek wykonanych dotąd w Polsce nasza klinika zrealizowała prawie 3 tysiące, czyli około 10 procent. To świadczy o ogromnym doświadczeniu. Dlaczego dziś przeszczepów jest mniej? Ponieważ w Polsce działa już 20 ośrodków transplantacyjnych. Kiedyś byliśmy jednym z niewielu, dlatego wykonywaliśmy ich więcej – wyjaśnia profesor.
Dodaje, że wyniki leczenia są dziś bardzo dobre. – Jednoroczne przeżycie z czynną nerką wynosi 96 procent, a pięcioletnie – ponad 85 procent. Ktoś może zapytać, skąd tak dobre rezultaty? Z doświadczenia i współpracy. Połączenie sztuki chirurgicznej z umiejętnościami nefrologów i transplantologów daje takie efekty. W medycynie sukces osiąga się dzięki pracy zespołowej – podkreśla prof. Gałązka.
Pionierskie zabiegi w UCK WUM
W klinice wykonywane są także pionierskie operacje. W 2025 roku przeprowadzono tam m.in. zabieg jednoczesnego przeszczepienia dorosłemu pacjentowi połączonych ze sobą nerek (en-bloc) pobranych od zmarłego dawcy pediatrycznego. Biorcą był 31‑letni mężczyzna chorujący na nefropatię IgA. Od sześciu lat był dializowany, a od ponad dwóch lat nie wydzielał własnego moczu.
Zdjęcie: Warszawski Uniwersytet Medyczny.
