Rocznica pierwszej transplantacji
5 listopada 1985 roku w Zabrzu przeprowadzono pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. Zabieg wykonał zespół pod kierownictwem prof. Zbigniewa Religi, uczestniczyli w nim m.in. prof. Andrzej Bochenek i prof. Marian Zembala. Wydarzenie to zapisało się w historii polskiej medycyny jako przełomowe.
Przeczytaj także: Serce ze Słowacji.
Profesor Andrzej Bochenek pełni dziś funkcję konsultanta ds. kardiochirurgii w placówkach AHP i Scanmed [do potwierdzenia]. Jak podkreśla, przełomowy zabieg otworzył drogę do rozwoju nie tylko transplantologii, ale także całej kardiologii i kardiochirurgii.
– Pomyślałem wtedy: co to za fantasta? – wspomina prof. Andrzej Bochenek. – Marian Zembala razem ze Zbigniewem Religą przygotowywali serce do pobrania od dawcy, a ja byłem przy stole operacyjnym, gdzie leżał biorca. Pojawiła się pusta jama w klatce piersiowej i zastanawiałem się, co zrobimy, jeśli nie uda się tego serca przeszczepić – dodaje.
Pacjent w centrum
Dzisiaj wszystko wygląda inaczej niż ponad 40 lat temu. Zmiany, jakie dokonały się w leczeniu chorób serca, dotyczą zarówno technik operacyjnych, jak i profilu pacjentów. Do zabiegów kwalifikowane są osoby starsze, często z wieloma schorzeniami, a zakres możliwych metod leczenia stale się poszerza.
– Operacje są znacznie trudniejsze, operujemy osoby w wieku senioralnym i wady, których wcześniej nie operowaliśmy. Kardiolodzy stają się bardziej inwazyjni, a kardiochirurdzy coraz mniej inwazyjni – mówi prof. Andrzej Bochenek.
Obecnie przeszczepienia serca wykonywane są w ośrodkach transplantacyjnych zlokalizowanych w sześciu miastach: Gdańsku, Krakowie, Poznaniu, Warszawie, Wrocławiu i Zabrzu. Łącznie działa osiem ośrodków uprawnionych do wykonywania tych procedur. W 2024 r. wykonano w Polsce 201 samodzielnych przeszczepień serca, a ponadto jedno przeszczepienie serca i płuc oraz dwa przeszczepienia serca i nerki. W 2025 r. przeprowadzono 169 samodzielnych przeszczepień serca oraz jedno przeszczepienie serca i płuc.
Polska transplantologia serca rozwija się również w zakresie przeszczepień u dzieci, mechanicznego wspomagania krążenia oraz wykorzystania nowoczesnych metod oceny i przechowywania pobranych narządów. Rozwój tych technologii zwiększa możliwości leczenia pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca.
Fot. materiały prasowe
